loading...
Zamknij wpis

ROSINY (Rosenfelde)

Województwo: zachodniopomorskie
Powiat: Pyrzycki
Gmina: Przelewice
Diecezja: szczecińsko-kamieńska
Dekanat: Dolice
Parafia: Kościół parafialny Św. Michała Archanioła

Niewielka wieś sołecka położona w odległości 4 km na wschód od Przelewic w sąsiedztwie doliny rzeki Płoni i jeziora Płoń. Średniowieczny rodowód osady potwierdza owalnicowy układ zabudowy skupionej wokół wrzecionowatego nawsia ze stawami na jego krańcach. Na początku XX wieku istniała tu stacja kolejki wąskotorowej relacji Pyrzyce-Płońsko. Obecna zabudowa w większości murowana (XIX wieczna) podkreśla typowo rolniczy charakter miejscowości.

Źródła 

- Kościół wzniesiono w drugiej połowie XIII wieku.
- Przebudowany gruntownie w XV wieku.
- Wieża nadbudowana w 1734 roku.
- Do roku 1945 filia parafii w Plönzig (Płońsko).
- Kościół poświęcony 29.09.1946 roku przez ks. Franciszka Gerszberga.

Architektura

Kościół usytuowano pośrodku wiejskiej zabudowy, po wschodniej stronie nawsia, na wydzielonej kamiennym murem parceli. Otrzymał prosty salowy układ o planie prostokąta (15,5 x 8 m) i został orientowany zgodnie z obowiązującym kanonem. W późniejszym okresie układ przestrzenny wzbogacono o wieżę zachodnią.

Wszystkie ściany posadowione na kamiennym fundamencie wymurowano z przyciosanych kamieni polnych ułożonych w regularne warstwy (19 warstw). Z kamienia wymurowano również szczyty zdobione niewielkimi sterczynami kostkowymi na krawędziach oraz płytkimi ostrołukowymi blendami w ceglanym obramieniu. Szczególnie dekoracyjnie potraktowano szczyt wschodni z trzema blendami w układzie piramidalnym. Ponad nim umieszczono okulus o rozglifionym na zewnątrz uskokowym ościeżu. Szczyt zachodni zredukowano w górnej partii i osadzono na nim konstrukcję wieży.

Wnętrze kościoła otynkowano i zamknięto płaskim stropem belkowym oraz dachem dwuspadowym krytym dachówką ceramiczną. Posadzka z XIX wiecznych płytek terakotowych.

Osiadanie kościoła w niestabilnym gruncie spowodowało pochylanie się ścian szczytowych i konieczność wymurowania masywnych skarp w narożach.

Wejścia do wnętrza świątyni usytuowano pośrodku ściany zachodniej oraz południowej. Portal zachodni otrzymał trójuskokowe ościeże wykonane z kwadr granitowych, zamknięte wyraźnym ostrołukiem. Współcześnie wykonane dwudzielne drzwi otrzymały ten sam wykrój. Portal południowy o ostrołukowym wykroju przemurowano w późniejszym okresie. Otrzymał dwuuskokowe ceglane ościeże w partii archiwolty profilowane.  

Pierwotne otwory okienne osadzono symetrycznie, trzy w ścianie północnej, dwa w południowej i jedno większe we wschodniej ścianie szczytowej. Ceglane ościeża z fazowanymi krawędziami zamknięto ostrołukami z dodatkowym wieńcem cegieł w archiwolcie. W XIX wieku otwory częściowo zamurowano a proste ościeża zamknięto prostokątnie, łukiem odcinkowym bądź ostrołukiem. 

W pierwszej połowie XVIII wieku, nad zachodnią patią kościoła wzniesiono wieżę o planie kwadratu. Szkieletowa konstrukcja oparta została na więźbie dachowej a od zachodu na zredukowanym szczycie. Ściany w całości oszalowano pozostawiając niewielkie prostokątne otwory przesłonięte żaluzjami w zwieńczeniu. Naroża zakończono sterczynami nawiązującymi stylistycznie do barokowego smukłego hełmu z latarnią. Zwieńczono go iglicą z kulą, wiatrowskazem i krzyżem. Na niezachowanej chorągiewce wiatrowskazu widniała data 1734, wskazująca roku budowy wieży.    

Plac kościelny o regularnym prostokątnym zarysie, otoczony kamiennym murem, do roku 1945 pełnił funkcję lokalnej nekropolii. Wszystkie nagrobki zostały usunięte w latach powojennych. Zachowała się późnogotycka kamienno-ceglana brama zachodnia wzniesiona w XV wieku z ostrołukowym przejazdem oraz zagłębionymi fryzami tynkowymi. Dwuskrzydłowe wrota nie zachowały się.  Przed bramą usytuowana została niewielka kaplica przedpogrzebowa pochodząca zapewne z XIX wieku.

Wyposażenie

- Ołtarza barokowy typu architektonicznego z podwójnymi kolumnami wspierającymi profilowany gzyms i zwieńczenie.
- Ambona z XVIII wieku, stanowiąca niegdyś integralną część pierwotnego ołtarza ambonowego. Obecnie usytuowana przy północnej ścianie prezbiterialnej.
- Chrzcielnica z przełomu XIV i XV wieku. Bardzo prosta czasza o średnicy 85 cm wykonana z jednego kamienia, eksponowana obecnie przed kościołem.
- Empora zachodnia z XIX wieku wsparta na słupach.
- Dzwon spiżowy w XV wieku o średnicy 68 cm. Na płaszczu inskrypcja pisana pięknymi, wysokimi gotyckimi minuskułami: + o + rex + glorie + criste + veni + cum + pace +, przed ostatnim krzyżem trójkątna tarcza z gryfem.

 

Wyposażenie (utracone)

- Dwa lichtarze ołtarzowe z drewna olchowego, o spiralnie mocno skręconym trzonie, wysokie na 53 cm, z bardzo szeroką stopą.
- Misa ofiarowana kościołowi w 1604 roku wykonana w Pyrzycach. Cynowy odlew o średnicy 70 cm, z rytą dekoracją na krawędzi i na dnie oraz wyobrażeniem mężczyzny w peruce pośrodku.
- Kadzielnica z XV wieku. Odlew z brązu o formie architektonicznej, wieżowej, wysokości 23,5 cm, z uchwytem na łańcuszkach. Środkowa, większa wieża, otoczona była mniejszymi ażurowymi wieżyczkami.

 



Do góry
Array ( [status] => 1 )