ROSINY (Rosenfelde)

Niewielka wieś sołecka położona w odległości 4 km na wschód od Przelewic w sąsiedztwie doliny rzeki Płoni i jeziora Płoń. Średniowieczny rodowód osady potwierdza owalnicowy układ zabudowy skupionej wokół wrzecionowatego nawsia ze stawami na jego krańcach. Na początku XX wieku istniała tu stacja kolejki wąskotorowej relacji Pyrzyce-Płońsko. Obecna zabudowa w większości murowana (XIX wieczna) podkreśla typowo rolniczy charakter miejscowości.

Źródła 

Architektura

Kościół usytuowano pośrodku wiejskiej zabudowy, po wschodniej stronie nawsia, na wydzielonej kamiennym murem parceli. Otrzymał prosty salowy układ o planie prostokąta (15,5 x 8 m) i został orientowany zgodnie z obowiązującym kanonem. W późniejszym okresie układ przestrzenny wzbogacono o wieżę zachodnią.

Wszystkie ściany posadowione na kamiennym fundamencie wymurowano z przyciosanych kamieni polnych ułożonych w regularne warstwy (19 warstw). Z kamienia wymurowano również szczyty zdobione niewielkimi sterczynami kostkowymi na krawędziach oraz płytkimi ostrołukowymi blendami w ceglanym obramieniu. Szczególnie dekoracyjnie potraktowano szczyt wschodni z trzema blendami w układzie piramidalnym. Ponad nim umieszczono okulus o rozglifionym na zewnątrz uskokowym ościeżu. Szczyt zachodni zredukowano w górnej partii i osadzono na nim konstrukcję wieży.

Wnętrze kościoła otynkowano i zamknięto płaskim stropem belkowym oraz dachem dwuspadowym krytym dachówką ceramiczną. Posadzka z XIX wiecznych płytek terakotowych.

Osiadanie kościoła w niestabilnym gruncie spowodowało pochylanie się ścian szczytowych i konieczność wymurowania masywnych skarp w narożach.

Wejścia do wnętrza świątyni usytuowano pośrodku ściany zachodniej oraz południowej. Portal zachodni otrzymał trójuskokowe ościeże wykonane z kwadr granitowych, zamknięte wyraźnym ostrołukiem. Współcześnie wykonane dwudzielne drzwi otrzymały ten sam wykrój. Portal południowy o ostrołukowym wykroju przemurowano w późniejszym okresie. Otrzymał dwuuskokowe ceglane ościeże w partii archiwolty profilowane.  

Pierwotne otwory okienne osadzono symetrycznie, trzy w ścianie północnej, dwa w południowej i jedno większe we wschodniej ścianie szczytowej. Ceglane ościeża z fazowanymi krawędziami zamknięto ostrołukami z dodatkowym wieńcem cegieł w archiwolcie. W XIX wieku otwory częściowo zamurowano a proste ościeża zamknięto prostokątnie, łukiem odcinkowym bądź ostrołukiem. 

W pierwszej połowie XVIII wieku, nad zachodnią patią kościoła wzniesiono wieżę o planie kwadratu. Szkieletowa konstrukcja oparta została na więźbie dachowej a od zachodu na zredukowanym szczycie. Ściany w całości oszalowano pozostawiając niewielkie prostokątne otwory przesłonięte żaluzjami w zwieńczeniu. Naroża zakończono sterczynami nawiązującymi stylistycznie do barokowego smukłego hełmu z latarnią. Zwieńczono go iglicą z kulą, wiatrowskazem i krzyżem. Na niezachowanej chorągiewce wiatrowskazu widniała data 1734, wskazująca roku budowy wieży.    

Plac kościelny o regularnym prostokątnym zarysie, otoczony kamiennym murem, do roku 1945 pełnił funkcję lokalnej nekropolii. Wszystkie nagrobki zostały usunięte w latach powojennych. Zachowała się późnogotycka kamienno-ceglana brama zachodnia wzniesiona w XV wieku z ostrołukowym przejazdem oraz zagłębionymi fryzami tynkowymi. Dwuskrzydłowe wrota nie zachowały się.  Przed bramą usytuowana została niewielka kaplica przedpogrzebowa pochodząca zapewne z XIX wieku.

Wyposażenie

Wyposażenie (utracone)