KRACKOW (Kraków)
Niewielka wieś położona przy granicy z Polską, na wschodnim morenowym brzegu doliny rzeki Randow w odległości 20 km na południowy zachód od centrum Szczecina i 25 km na południowy wschód od miasta Pasewalk. Zarówno owalnicowy układ zabudowy jak i źródłosłów nazwy (Kracac - krakać) lub (krk – szyja), wskazują na słowiańskie pochodzenie i odnoszą się do miejsca gniazdowania wron lub położenia w wąskiej dolince cieku Seegraben. Ślady osadnicze sięgają 600 roku n.e. Na kartach historii wieś pojawiła się w 1271 roku w odnotowanym czynszu jaki Otto von Ramin przekazał szczecińskim Franciszkanom. Do roku 1637 leżała w granicach Księstwa Pomorskiego. W latach 1648 – 1720 pod okupacją szwedzką. Od 1720 do 1945 roku wieś przynależała do pruskiej prowincji Pomorza. Prowincjonalne położenie uchroniło miejscowość przed dziejowymi kataklizmami. Po dziś dzień zachowała typowo rolniczy charakter.
Źródła
Architektura
Kościół usytuowano pośrodku wiejskiej zabudowy na placu wydzielonym kamiennym murem. Otrzymał prosty układ, złożony z wydłużonej salowej nawy wzniesionej na planie prostokąta. Wieżę zachodnią dobudowano w późniejszym okresie. W XIX wieku dodano wschodnią apsydę zamkniętą sklepieniem żebrowym.
Wszystkie ściany posadowiono na kamiennym fundamencie i niskim cokole z fazowanym gzymsem. Wymurowano je z dobrze opracowanych kwadr granitowych, łączonych zaprawą wapienną, ułożonych w regularne poziome warstwy. Wewnętrzne lico ścian otynkowano. Przestrzeń nawy zamknięto pierwotnie płaskim stropem belkowanym. W późniejszym okresie belki podbito deskami i otynkowano, zaokrąglając przyścienne krawędzie. Całość nakryto dachem dwuspadowym i dachówką ceramiczną. W ścianach północnej i południowej osadzono po cztery okna o półokrągłym wykroju z profilowanymi uskokowymi ościeżami, wykonanymi w całości z cegły. Wykonano je zapewne w miejscu pierwotnych otworów zamkniętych ostrołukiem.
Podczas renowacji przeprowadzonej pod koniec XIX wieku od nowa wymurowano szczyt wschodni. Wykonano go w całości z cegły maszynowej. Połączono go kompozycyjnie z narożnymi lizenami wykonanymi z cegły, zakończonymi sterczynami kostkowymi z iglicą. Krawędzie szczytu ozdobiono profilowanymi gzymsami. W zwieńczeniu wykonano niewielką rozetę z maswerkiem. Szczyt zakończono krzyżem.
W tym samym okresie, do wschodniej ściany prezbiterium, dobudowano półkolistą absydę. Wykonano ją z cegły maszynowej i zamknięto sklepieniem żebrowym wspartym na wspornikach. Pomiędzy wspornikami osadzono okna w formie arkady. Apsydę od części nawowej oddzielono masywnym półokrągłym łukiem tęczowym z profilowaniami. Elewację zewnętrzną rozczłonkowano lizenami przechodzącymi w gzyms koronujący. Przestrzeń między lizenami wypełniają wspomniane okna oraz kwadratowe pola ze ślepym maswerkiem w formie krzyża greckiego. Ostrosłupowy dach pokryto dachówką ceramiczną.
Portale wejściowe usytuowano pośrodku ściany południowej nawy oraz w ścianie zachodniej. Uskokowe ościeża zamknięto ostrołukiem. Granitowy portal od strony południowej został zamurowany. Portal zachodni przesłonięto kruchtą wieży. W ścianie zachodniej podstawy wieży wykonano nowe wejście portalowe o uskokowym ceglanym ościeżu zamkniętym półokrągło. Dwuskrzydłowe drzwi otrzymały półokrągłe nadświetle.
Wieżę dobudowano do zachodniej ściany kościoła w późniejszym okresie. Otrzymała plan kwadratu o boku nieco węższym od korpusu nawowego. Ściany wymurowano z nieobrobionych kamieni polnych łączonych zaprawą wapienna, bez zachowania regularności warstw. Nierówności uzupełniono zaprawą z dodatkiem kruszywa ceglanego. Górna kondygnacja wykonana była zapewne w drewnianej konstrukcji szkieletowej. W XIX wieku zastąpiono ją nadbudową z cegły, zamkniętą dachem dwuspadowym ze szczytami na osi kościoła. W krańcach kalenicy wykonano niewielkie ceglane sterczyny. W trzech elewacjach osadzono zespół podwójnych okien o półokrągłym wykroju, przesłonionych drewnianymi żaluzjami dla lepszego rozchodzenia się dźwięku dzwonów. W zwieńczeniu ścian dodano jeszcze po jednym niewielkim oknie. W połaciach dachowych osadzono drewnianą ośmioboczną pozorną latarnię, zamkniętą ostrosłupową iglicą krytą blachą miedzianą. Zwieńczono ją kulą, wiatrowskaz i krzyżem.
Plac kościelny o regularnym prostokątnym zarysie wydzielono kamiennym murem z bramami od południowego wschodu i zachodu oraz furtą od południa. Przez wieki pełnił funkcję lokalnej nekropolii aż do czasu założenia nowego cmentarza usytuowanego w północnym skraju wsi.
Przy południowym murze umieszczono pomnik wojenny upamiętniający poległych w I wojnie światowej mieszkańców Krackow.
Wyposażenie
Nie zachowało się pierwotne wyposażenie. Obecne pochodzi z XIX wieku.
