dodano: 2025-10-08 21:20:27 edycja: 2025-10-09 21:38:09 autor: 2 odsłon: 15523

BRALĘCIN (Brallentin)

Województwo: zachodniopomorskie
Powiat: stargardzki
Gmina: Dolice
Diecezja: szczecińsko-kamieńska
Dekanat: Dolice
Parafia: Rzeplino – filia pw. Świętego Brata Alberta

Niewielka wieś położona w odległości 6 km na północny wschód od Dolic. W czasach słowiańskich istniała tu osada o charakterze otwartym. Słowiański źródłosłów utożsamia siedlisko ze skalistym wzgórzem, względnie wzniesieniem pokrytym głazami. Na kartach historii Bralentin pojawił się w roku 1278 w układzie zawartym pomiędzy księciem pomorskim Barnimem I, a margrabią brandenburskim Konradem. Świadkami byli między innymi biskup kamieński Herman i Ludwik von Wedel z Krępcewa. W roku 1388 Hasso von Wedel sprzedał Bralęcin rodzinie von Borck. Na przestrzeni wieków nazwa osady ulegała nieznacznym modyfikacjom; Brallentin XVII wiek, Brallenthin 1906, Brallentin 1944, Bralęcino 1951, Bralęcin 1982. W roku 1890 zabudowę wsi tworzyły: kompleks folwarczny, dwór otoczony dużym parkiem, gorzelnia i młyn wiatrowy, oraz lokowane wzdłuż drogi zagrody chłopskie z 26 domami mieszkalnymi i budynkami gospodarczymi. Liczba mieszkańców osiągnęła liczbę 227. W połowie XIX wieku dobra przeszły w ręce nowej rodowej gałęzi von Saldern. II wojna światowa obeszła się z Bralęcinem nader łaskawie, jedynie pałac uległ spaleniu, a kościół został zniszczony. Po wojnie utworzono w Bralęcinie rolniczą spółdzielnię produkcyjną, która po przekształceniach lat 90` XX wieku weszła w skład Agrofirmy Witkowo. Miejscowość zachowała rolniczy charakter.    

Źródła

- Kościół zbudowano w 1493 roku.
- W roku 1551 odlano dzwon dla kościoła. Nie zachował się.
- W 1714 roku ufundowano tablicę herbową dla przedstawicieli rodów von Bork i von Sackow.
- Na początku XX wieku był kościołem parafialnym.
- W roku 1940 stał się filią Rzeplina.
- Częściowo zniszczony w 1945 roku.
- Odbudowany w latach 1989-1995 z inicjatywy ks. Tadeusza Barana, według projektu inż. Macieja Płotkowiaka.   
- Poświęcony 4 września 1994 roku przez arcybiskupa Mariana Przykuckiego.

Architektura

Kościół usytuowano pośrodku wiejskiej zabudowy w bezpośrednim sąsiedztwie przebiegającej przez miejscowość drogi, na prostokątnej parceli wydzielonej kamiennym murem. Budowla otrzymała  prostą salową formę, opartą na planie prostokąta, zamkniętą płaskim stropem belkowym i dachem dwuspadowym krytym dachówką.

Wszystkie ściany posadowione na kamiennym fundamencie wymurowano z nieobrobionego kamienia polnego. Cegły użyto w szczytach, narożach ścian i profilowanym gzymsie koronującym, oraz w ościeżach portali, okien i blend.

Zrekonstruowane szczyty otrzymały niemal identyczną formę. Rozczłonkowano je trzema rzędami płytkich blend i okien w układzie piramidalnym, o ościeżach zamkniętych obecnie półokrągło. Pierwotnie szczyt oddzielony był od ściany fryzem tynkowym. U podstawy wschodniej ściany szczytowej zachowała się piścina z fryzem wnękowym, przesłonięta metalową żaluzją z otworami.

Pośrodku ściany południowej usytuowano późnogotycki pełno łukowy portal wejściowy, ujęty trójuskokową niszą o fazowanych ościeżach zamkniętych ostrołukiem. Archiwolta otrzymała dodatkowy wieniec cegieł. Po jego wschodniej stronie zachowała się nisza o prostych ościeżach zamkniętych łukiem odcinkowym. Prawdopodobnie jest to pozostałość po wejściu na lożę kolatorską, zamurowane przy odbudowie kościoła.

Otwory okienne oraz portal zachodni przemurowano w XIX wieku. Otrzymały proste ościeża zamknięte łukami odcinkowymi, portal zamknięto łukiem pełnym.  

Plac kościelny o planie prostokąta otoczony został wysokim kamiennym murem z dwiema bramkami w stylu gotyckim pochodzącymi z XV wieku. W całości zachowała się jedynie zachodnia, wymurowana z cegły. Ostrołukowy przejazd o prostych ościeżach ozdobiono pojedynczymi kształtkami glazurowanymi, oraz dwiema płytkimi wnękami w przyziemiu.

W północno-zachodnim narożniku placu kościelnego zachowała się podbudowa drewnianej dzwonnicy o konstrukcji szkieletowej, na której zawieszony był dzwon wymieniony w przedwojennej inwentaryzacji. Po wojnie dzwonnicę rozebrano a dzwon zaginął. Według pogłosek został utopiony w pobliskim stawie. Najpewniej jednak padł łupem złodziei.

Po stronie zachodniej, poza murem placu kościelnego, zachowała się prosta kaplica pogrzebowa o planie prostokąta nakryta dachem dwuspadowym z dwudzielnymi wrotami od strony wschodniej.

Wyposażenie

- Pełno rzeźbione figury kobiece z późnośredniowiecznego ołtarza skrzydłowego.  
- Ambona ufundowana w XVII wieku. W płycinach kosza malowane przedstawienia apostołów.
- Ława kolatorska z podwójną tarczą herbową i inskrypcją: EWALD JOCHIM V. BORK 1714 * BARBARA ELISABETH V. SACKOWIN.
- Para lichtarzy ołtarzowych, odlewy cynowe o wysokości 32,5 cm z 1653 roku.
- Żyrandol na świece (dwa piętra po sześć świec) odlany z brązu w 1740 roku.
- Malowany na drewnie Chrystus na krzyżu.
- Anioł chrzcielny podwieszony pod stropem.
- Misa chrzcielna typu norymberskiego o średnicy 49 cm, o lekko wypukłym dnie, na którym przedstawiono postać kobiecą z rozwianymi włosami, trzymającą w ręku lusterko, otoczoną wieńcem kwiatowym i arabeskami.
- Epitafium drewniane z ok. 1906 roku.
- Dzwon spiżowy z 1551 roku o średnicy 75 cm. Na płaszczu inskrypcja w gotyckiej minuskule (częściowo nieczytelnej).
4.jpg
5.jpg
6.jpg
7.jpg
8.jpg
9.jpg
11.jpg
12.jpg
14.jpg
15.jpg
17.jpg
18.jpg
19.jpg
20.jpg
21.jpg
22.jpg
23.jpg
24.jpg
25.jpg
30.jpg
31.jpg
32.jpg
33.jpg
34.jpg
35.jpg
36.jpg
38.jpg
39.jpg


08 października 2025r. 09 października 2025r. 2 15523
Array ( [status] => 1 )