dodano: 2011-01-04 22:58:59 edycja: 2019-03-28 11:33:11 odsłon: 5858

DZISNA ( Dieschenhagen )

Województwo: zachodniopomorskie
Powiat: goleniowski
Gmina: Przybiernów
Diecezja: szczecińsko-kamieńska
Dekanat: Golczewo
Parafia: Trzechel - kościół filialny pw. św. Stanisława BM
Niewielka wieś położona w północnej części Puszczy Goleniowskiej nad rzeką Gowienicą, w odległości ok. 18 km na północ od Goleniowa oraz 1,5 km na zachód od stacji kolejowej w Łożnicy. Nieco na południe od wsi przebiegała również linia kolei wąskotorowej prowadząca z Łożnicy do Stepnicy. Średniowieczny rodowód osady potwierdzają źródła historyczne z końca XIII wieku, wymieniające osadę o słowiańsko brzmiących nazwach: Dysko, Zdiseko, Zdech i Zdeslav, Pommersches Urkundenbuch II, 1182, 1259.  
W roku 1311 rycerz Wozeke de Diseko wymieniony został jako świadek sprzedaży przez miasto Wolin kapitule katedralnej w Kamieniu rocznej renty dla jednej z wikarii, Pommersches Urkundenbuch V, 2683. Brüggemann umiejscawia zamek na tzw. Górze Zamkowej położonej na zachód od wsi, tuż za rzeczką Gowienicą. Założenie to składało się prawdopodobnie z obwarowanego dziedzińca z murowaną wieżą mieszkalną. Na początku XIX wieku dobrze widoczne były obwałowania oraz fosa. Do 1945 roku w archiwum państwowym w Szczecinie znajdował się dokładny plan sytuacyjny tego założenia. Dzisna w okresie tym pełniła zapewne rolę osady służebnej o typowo rolniczym charakterze. Zabudowa skupiona była wzdłuż czterech ulic zamykających prostokątną parcelę kościelną. Inwentarz XIX wieczny wyliczył 25 gospodarstw, z czego 12 stanowiły zagrody chłopskie. Obok kościoła, szkoły i zajadu swoje zakłady posiadali również kowal i ślusarz, stolarz, kołodziej, ogrodnik, dwaj szewcy i szynkarz. We wsi znajdował się również punkt sprzedaży maszyn rolniczych. Wiele osób znajdowało zatrudnienie w tartaku i w leśnictwie. 
 
 

 

Źródła

 

 
Architektura
 
Kościół usytuowano w centrum wsi, na regularnej prostokątnej parceli wydzielonej kamiennym murem. Jak na XVII wieczną budowlę przystało, wzniesiono go w modnej wówczas technice szkieletowej, wykorzystując najtrwalszy z materiałów - dębinę. Na kamiennej podmurówce o planie prostokąta zamkniętego od wschodu trójbocznie, posadowiono belki podwaliny osadzając w nich pionowe słupy łączone poziomymi ryglami i ukośnymi zastrzałami. Konstrukcję ścian spięto oczepem, na którym spoczęła więźba dachowa z drewnianym stropem zamykającym wnętrze. Regularne prostokątne fachy wypełniono wąskimi szczapami drewna i obłożono obustronnie mieszaniną gliny i słomy. W pasie środkowym ścian osadzono niewielkie okna.
Portale wejściowe usytuowano pośrodku ściany południowej i zachodniej oraz we wschodnim zamknięciu prezbiterium. Portal zachodni o prostokątnym ościeżu prowadził do kruchty wieżowej, stamtąd zaś ciągiem komunikacyjnym na emporę organową. Portal południowy otrzymał prostokątne ościeże wykonane z dodatkowych słupów i rygla, oraz prostokątne nadświetle. Wejście zamknięte zostało dwuskrzydłowymi drzwiami klepkowymi. Najbardziej oryginalny portal usytuowano na osi kościoła we wschodnim zamknięciu prezbiterium. Połączone ze sobą słupy, rygle oraz zastrzały stanowią jego ościeże zamknięte łukiem półokrągłym. Wejście przesłonięto jednoskrzydłowymi drzwiami klepkowymi.       
W części zachodniej nawy usytuowano emporę muzyczna wspartą na słupach ścian oraz na dwóch filarach od przodu. Niską balustradę płycinową ozdobiono wyobrażeniami dwunastu apostołów. Wnętrze kościoła zamknięto drewnianym, polichromowanym stropem powstałym przez odeskowanie krokwi i łączących je jętek. Dwuspadowy dach z wielopołaciowym zamknięciem prezbiterium pokryto dachówką ceramiczną.
Wieża zachodnia dobudowana została w XVII wieku. Posiada konstrukcję szkieletową, słupowo-ramową, szalowaną. Wzniesiona została na planie kwadratu i podzielona na dwie kondygnacje. Pierwsza stanowi kruchtę wieżową, druga poziom dzwonny. Całość zamknięta jest dachem namiotowym zwieńczonym kulą, wiatrowskazem w formie chorągiewki oraz krzyżem. Na chorągiewce wieży widnieje data 1690.
Wejście do kruchty wieżowej znajduje się w zachodniej ścianie nawy oraz w ścianie południowej podstawy wieży. Tam też usytuowano niewielkie okna doświetlające ciąg komunikacyjny.  
 
Plac kościelny o regularnym prostokątnym zarysie otoczono niewielkim kamiennym murem. Od strony wschodniej sąsiaduje z prywatną posesją. Pełnił on w przeszłości funkcję miejscowej nekropolii. W XIX wieku na południe od kościoła usytuowano nowy cmentarza.  
 

 

Wyposażenie.

 

Wyposażenie nie zachowane.
 
http://www.alt-dischenhagen.de/index.html - strona byłych mieszkańców wsi. 
 
Strona południowa
Strona wschodnia
Strona północna
Widok od zachodu
Wieża zachodnia
Portal południowy
Portal wschodni
Okna w ścianie południowej
Łączenia ciesielskie
Podmurówka i podwalina
Słup narożny
Wnętrze kościoła
Empora muzyczna
Ołtarz
Zwieńczenie ołtarza
Ambona
Kosz i balustrada schodów ambony
Epitafium
Strop
Polichromia stropu
Usytuowanie kościoła i cmentarza


04 stycznia 2011r. 28 marca 5858